Στη θέση Θυμέ Κάμπος, σε μια μικρή πεδιάδα με τα Λευκά Όρη να ορθώνονται επιβλητικά, κάθε τέλη Μαΐου και αρχές Ιουνίου, λίγο πριν ανατείλει ο ήλιος, εμφανίζονται οι Δροσουλίτες. Η στρατιά των νεκρών πολεμιστών με τις αστραφτερές πανοπλίες που προελαύνουν προς τη θάλασσα πάνω από το Φραγκοκάστελο.
Ο παραθαλάσσιος οικισμός του Φραγκοκάστελου βρίσκεται περίπου 80 χιλιόμετρα από τα Χανιά, κοντά στη Χώρα Σφακίων και είναι διάσημος για το περίφημο ενετικό κάστρο και τους Δροσουλίτες. Άλλωστε, το βενετσιάνικο κάστρο του «σφραγίζει» το τοπίο και, καθώς διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση, ταξιδεύει τον επισκέπτη στο παρελθόν, αλλά και σε ένα ταξίδι… μεταφυσικής εμπειρίας με ιππότες και φαντάσματα.
Ο μύθος με τους Δροσουλίτες
Ο Χατζή Μιχάλης Νταλιάνης μαζί με τους πολεμιστές του υπερασπίστηκαν το κάστρο Φραγκοκάστελλο από τους Τούρκους. Εξακόσια παλικάρια πολέμησαν ενάντια σε 8.000 τούρκους κι άντεξαν περισσότερο από μια βδομάδα, αλλά στο τέλος, στις 18 Μαΐου 1828, σκοτώθηκαν οι 335 από αυτούς, μαζί και ο Νταλιάνης.
Σύμφωνα με το θρύλο, τα άψυχα σώματα των πολεμιστών έμειναν άταφα, ώσπου φύσηξε δυνατός άνεμος κι έφερε την άμμο από τούς αμμόλοφους της παραλίας «Ορθή Άμμος» και τα σκέπασε. Κάθε χρόνο, τις τελευταίες ημέρες του Μαΐου και τις πρώτες του Ιουνίου, σκιές με ανθρώπινες μορφές εμφανίζονται να προχωράνε η μία πίσω από την άλλη για 10 λεπτά περίπου την ανατολή του ήλιου, μόνο με άπνοια και αυξημένη υγρασία στην ατμόσφαιρα. Προχωρούν αργά προς το κάστρο και χάνονται στη θάλασσα.
Η ιστορία με τις σκιές σύντομα έγινε γνωστή και πολλοί είναι εκείνοι που ισχυρίζονται ότι τις έχουν δει. Σε αυτό υπάρχει μία ερμηνεία, ότι δηλαδή πρόκειται για αντικατοπτρισμό που οφείλεται στη διάθλαση των ηλιακών ακτίνων στο νέφος της πρωινής δροσιάς. Άλλωστε, τα άκακα – όπως λένε – «φαντάσματα» εμφανίζονται μόνο πολύ νωρίς το πρωί με τη δροσιά, γι’ αυτό και τους έδωσαν το όνομα «Δροσουλίτες».
Λέγεται ότι το 1890 Τούρκοι στρατιώτες που βρίσκονταν στο Φραγκοκάστελλο, έφυγαν πανικόβλητοι όταν αντίκρυσαν τους Δροσουλίτες. Πολλά χρόνια αργότερα, όταν οι Γερμανοί είχαν καταλάβει την Κρήτη, ένα στρατιωτικό απόσπασμα είδε τα φαντάσματα, νόμισε ότι ήταν αντάρτες και άρχισαν να πυροβολούν εναντίον τους. Φυσικά δεν πληγώθηκε κανείς, παρά μόνο η αξιοπρέπεια των Γερμανών στρατιωτών.
Η ιστορία του Χατζημιχάλη Νταλιάνη
Περί τα τέλη του 1827, ο Χατζημιχάλης Νταλιάνης καλείται στην Κρήτη με σκοπό να αναλάβει την ηγεσία της επανάστασης. Όντας ενεργό μέλος της Φιλικής Εταιρείας, δέχτηκε χωρίς δεύτερη σκέψη. Η επανάσταση στην Κρήτη ξεκίνησε από τα Σφακιά με πολλές επιτυχίες. Ο Χατζημιχάλης οργάνωσε ένα αξιόμαχο σώμα, αποτελούμενο από 100 ιππείς και 500 πεζούς. Η άφιξη του στην Κρήτη ανέβασε το ηθικό των ντόπιων επαναστατών.
Οι επιτυχίες του Χατζημιχάλη εξόργισαν τον Μουσταφά Ναϊλή Πασά, ο οποίος του έστειλε τελεσίγραφο. Απαιτούσε ο Χατζημιχάλης να εγκαταλείψει την Κρήτη μέσα σε δέκα μέρες. Παράλληλα προτρέπει τους Κρήτες να πολεμήσουν στο πλάι του “ξένου” και να του τον παραδώσουν. Ο Χατζημιχάλης, έπειτα από πολλές νίκες, καταλαμβάνει το Φραγκοκάστελλο και οργανώνει τρεις προμαχώνες. Αποφάσισε να δώσει εκεί την κρίσιμη μάχη εναντίον του Μουσταφά. Πιθανότατα υπερεκτίμησε τις δυνάμεις του καθώς δεν άκουσε τους Κρήτες που τον συμβούλεψαν να ανέβει στα βουνά.
Το ξημέρωμα της 18ης Μαΐου ξεκινά η επίθεση, με τον στρατό του Μουσταφά να αριθμεί γύρω στους 8.000 πεζούς, 400 ιππείς και έξι κανόνια. Η μάχη ήταν άνιση. Πολλοί στρατιώτες που βρίσκονταν στον προμαχώνα σκοτώθηκαν σχεδόν αμέσως. Ακολουθεί δεύτερη σκληρή και εξίσου άνιση μάχη στην είσοδο του κάστρου.
Ο Χατζημιχάλης βγαίνει από το φρούριο με τους ιππείς του για να μπορέσουν οι υπερασπιστές που απέμειναν στους προμαχώνες να μπουν στο φρούριο. Στην πύλη του κάστρου δόθηκε η μεγάλη μάχη. Η πύλη έφραξε από τους νεκρούς. Ο Χατζημιχάλης με μερικούς στρατιώτες ψάχνουν άλλο σημείο πρόσβασης. Οι Οθωμανοί τον περικυκλώνουν. Πολεμά γενναία έως την τελευταία στιγμή. Κάποια στιγμή το σπαθί του έσπασε και το άλογό του σκοτώθηκε. Οι Οθωμανοί τον κατακρεούργησαν. Το κεφάλι του το πήγαν τρόπαιο στο Μουσταφά. Εκείνος θύμωσε γιατί ήθελε τον Χατζημιχάλη ζωντανό. Λίγες μέρες αργότερα η μοναχή Μαγδαληνή βρήκε το άταφο πτώμα και το κεφάλι και τα έθαψε στο εκκλησάκι του Άγιου Χαράλαμπου…. Το τέλος της μάχης βρίσκει 800 Τούρκους νεκρούς και πάνω από 350 από την ελληνική πλευρά….
