Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου γεννήθηκε στις 16 Ιουλίου 1927. Δεκαεπτά χρόνια μετά, στις 5 Σεπτεμβρίου 1944, λίγες μόνο μέρες πριν την απελευθέρωση της Αθήνας, οι Γερμανοί κατακτητές εκτελούν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής 50 Έλληνες πατριώτες. Μεταξύ των εκτελεσθέντων και η 17χρονη ΕΠΟΝίτισσα, Ηρώ Κωνσταντοπούλου, μια ξεχωριστή μορφή στον μεγάλο κατάλογο των αγωνιστών- μαρτύρων που έδωσαν τη ζωή τους για τη λευτεριά της πατρίδας, μέσα από τις γραμμές της Εθνικής Αντίστασης.

Η Ηρώ Κωνσταντοπούλου σε ηλικία 15 ετών οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ. Άριστη μαθήτρια, κάτοχος τεσσάρων ξένων γλωσσών (αγγλικών, γαλλικών, ιταλικών και γερμανικών), ξεχώρισε για τη μαχητικότητα της και αναδείχθηκε σύντομα ένα από τα κορυφαία στελέχη της οργάνωσης.

Η δράση της ξεκίνησε από στο σχολείο στο οποίο φοιτούσε και σύντομα μπήκε στο μάτι των κατακτητών, αλλά και των δωσίλογων συνεργατών τους.

Στις 16 Ιουλίου του 1944, ημέρα των γενεθλίων της, συλλαμβάνεται για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια επιδρομής Γερμανών και ταγματασφαλιτών στο σπίτι της, στην οδό Βεϊκου. Την μετέφεραν στο αρχηγείο των ταγματασφαλιτών όπου βασανίστηκε αλύπητα από τον «Αγήνορα», διαβόητο συνεργάτη των Γερμανών. Μετά από λίγες μέρες και αφού οι βασανιστές της δεν κατάφεραν να την αποσπάσουν καμιά πληροφορία την άφησαν. Ο πατέρας της που ήταν ιδιαίτερα εύπορος κατάφερε να την ελευθερώσει. Αλλά δυστυχώς ήταν μόνο προσωρινά.

Η Ηρώ συνέχισε τη δράση της, ως τις 31 Ιουλίου, όταν συλλαμβάνεται και πάλι από άνδρες των S-S. Αυτή τη φορά μεταφέρεται στο κολαστήριο της οδού Μέρλιν, όπου με κτηνώδη βασανιστήρια προσπαθούν ματαίως επί τρεις εβδομάδες να της αποσπάσουν πληροφορίες για τις δραστηριότητες των αντιστασιακών οργανώσεων. Αλλά ούτε τα βασανιστήρια, ούτε οι δελεαστικές προτάσεις που της έκαναν απέδωσαν και τελικά την οδήγησαν στην πτέρυγα μελλοθανάτων του στρατοπέδου Χαϊδαρίου. Οι προσπάθειες των δικών της να την σώσουν, απέτυχαν αυτή την φορά.

Ξημερώματα της 5ης Σεπτέμβρη, μπήκε ο φρουρός φωνάζοντας «Ηρώ Κωνσταντοπούλου». «Εγώ είμαι» είπε περήφανα. «Έρχομαι». Η Λέλα Καραγιάννη, που επίσης κρατούνταν εκεί, την πλησίασε και της είπε: «Μπράβο, Ηρώ μου. Έτσι πεθαίνουν οι Ελληνίδες» κι έσκυψε και τη φίλησε για τελευταία φορά. Η Λέλα Καραγιάννη την κοίμιζε κάθε βράδυ στην αγκαλιά της, σαν δεύτερη μάνα της. 

Η Ηρώ και άλλοι 49 πατριώτες- αγωνιστές μεταφέρονται στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, όπου εκτελούνται ανά πεντάδες. Μέχρι την τελευταία στιγμή η ηρωική δεκαεφτάχρονη ΕΠΟΝίτισσα, αντιμετώπισε με περιφρόνηση τις κάννες του αποσπάσματος. Η ίδια, πριν οι εκτελεστές της ανοίξουν πυρ, έσκισε το φόρεμά της και φώναξε: “Χτυπάτε κτήνη!!”

Εκτελέστηκε με 17 σφαίρες – όσα τα χρόνια της – για «παραδειγματισμό», όπως είπαν οι χιτλερικοί.

«Υπομονή κι υπομονή, καρτέρι και καρτέρι, και τούτος ο Σεπτέμβρης τη Λευτεριά θα φέρει». Ήταν οι τελευταίοι στίχοι που έγραψε λίγο πριν την πάρουν για εκτέλεση. Όντως, περίπου ένα μήνα μετά, στις 12 Οκτωβρίου του 1944 η Αθήνα απελευθερώνεται από τους ναζί.

Η βράβευση μετά θάνατον
Στις 29 Δεκεμβρίου του 1977 η Ακαδημία Αθηνών, με εισήγηση του καθηγητή της Φιλοσοφίας, Ιωάννη Θεοδωρακόπουλου, τίμησε την ηρωίδα με μεταθανάτιο βραβείο για την υπέρτατη θυσία της, αναγνωρίζοντας έτσι και τη συμβολή της ΕΠΟΝ στον απελευθερωτικό αγώνα.

Ο Γιάννης Ρίτσος για την Ηρώ
«Εσύ δε θα μου πεις ευχαριστώ / όπως δε λες ευχαριστώ στους χτύπους της καρδιάς σου / που σμιλεύουν το πρόσωπο της ζωής σου /. Όμως εγώ θα σου λέω ευχαριστώ / γιατί γνωρίζω γιατί σου λέω ευχαριστώ / γιατί γνωρίζω τι σου οφείλω /… Αυτό το ευχαριστώ είναι το τραγούδι μου».

Γιάννης Ρίτσος