Το εντυπωσιακό ξεκίνημα των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα το 1896 δεν έχει ανάλογη συνέχεια. Οι διοργανώσεις σε Παρίσι και Σεντ Λούις το 1900 και 1904 αντίστοιχα, «καπελώνονται» από διεθνείς εμπορικές εκθέσεις που γίνονται παράλληλα στις ίδιες πόλεις, οι αγώνες δεν έχουν την αίγλη και τη μαζική προσέλευση του κοινού της Αθήνας.
Παράλληλα αρχίζει η αλλοίωση του πανανθρώπινου μηνύματός τους, όπως στο Σεντ Λούις όταν γίνονται ξεχωριστά αγωνίσματα για εκπροσώπους διαφόρων φυλών του κόσμου στα οποία Πυγμαίοι, εκπρόσωποι της φυλής Μόρος των Φιλιππίνων, ιθαγενείς της Αφρικανικής ζούγκλας και Ινδιάνοι παρουσιάζονται ως αξιοπερίεργοι ημιάγριοι …
Τον κλυδωνισμό του οικοδομήματος των αγώνων προσπαθεί να αξιοποιήσει η ελληνική πλευρά που, έτσι κι αλλιώς, ζητά τη μόνιμη διεξαγωγή τους στην Ελλάδα κάτι που αρνείται σταθερά η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή. Η συμβιβαστική λύση έρχεται με την σκέψη της Μεσολυμπιάδας, θεσμού που θα επαναλαμβάνεται ανά τετραετία στην Ελλάδα στο ενδιάμεσο διάστημα δύο Ολυμπιάδων.
Το πρώτο τέτοιο εγχείρημα ξεκινά στις 22 Απριλίου 1906 (με το παλαιό ημερολόγιο) διαρκεί 11 ημέρες με τους αγώνες να διεξάγονται σε Παναθηναϊκό Στάδιο (έχουν πλέον ολοκληρωθεί τα έργα και οι παλιές ξύλινες κερκίδες έχουν αντικατασταθεί από μαρμάρινες), Σκοπευτήριο της Καλλιθέας, Ποδηλατοδρόμιο, και Όμιλος Αντισφαίρισης. Πλέον, στους αγώνες συμμετέχουν μόνο όσοι Έλληνες αθλητές περνούν από την προκριματική διαδικασία των Πανελλήνιων Αγώνων, ενώ αντίστοιχοι προκριματικοί αγώνες γίνονται και στη Σμύρνη.
Η τελετή έναρξης περιλαμβάνει στολισμό της πρωτεύουσας, φιλαρμονικές από όλη χώρα, παρέλαση όλων των ξένων αποστολών με ομοιόμορφες ενδυμασίες και σημαίες των χωρών τους καθώς και γυμναστικές επιδείξεις παρουσία της ελληνικής βασιλικής οικογένειας καθώς και του βασιλικού ζεύγους της Μ. Βρετανίας μπροστά σε 50.000 θεατές. Οι γυμναστικές επιδείξεις μάλιστα, σημειώνουν τέτοια επιτυχία που επαναλαμβάνονται και την επόμενη ημέρα.
Συνολικά στην Μεσολυμπιάδα συμμετέχουν 903 αθλητές από 18 χώρες (ενδεικτικά αναφέρουμε ότι στην Ολυμπιάδα του Σεντ Λούις δυο χρόνια πριν συμμετέχουν μόλις 12 χώρες και 651 αθλητές) ενώ υπολογίζεται ότι στην πρωτεύουσα φτάνουν σχεδόν 20.000 τουρίστες. Μεγάλος πρωταγωνιστής των Αγώνων από ελληνικής πλευράς είναι ο παγκόσμιος ρέκορντμαν και πανελληνιονίκης της άρσης βαρών Δημήτριος Τόφαλος που κερδίζει το χρυσό μετάλλιο στην άρση βαρών με δύο χέρια, σηκώνοντας 142.5 κιλά. Η χώρα έχει πλέον νέο ήρωα με το επώνυμό του να θεωρείται μέχρι σήμερα συνώνυμο της δύναμης.
