Ημέρα αφιερωμένη στη γυναίκα η σημερινή. Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαρτίου, σε ανάμνηση μιας μεγάλης εκδήλωσης διαμαρτυρίας που έγινε στις 8 Μαρτίου του 1857 από εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη, οι οποίες ζητούσαν καλύτερες συνθήκες εργασίας. Η πρώτη Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας γιορτάστηκε το 1909 με πρωτοβουλία του Σοσιαλιστικού Κόμματος των ΗΠΑ και υιοθετήθηκε δύο χρόνια αργότερα από τη Σοσιαλιστική Διεθνή.
Η 8η Μαρτίου ορίστηκε το 1977 από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως Παγκόσμια Ημέρα για τα δικαιώματα της Γυναίκας και τη Διεθνή Ειρήνη.
Η ιδέα για τον εορτασμό της προέκυψε κατά το πέρασμα στον 20ό αιώνα, το οποίο σηματοδοτήθηκε από την εκβιομηχάνιση, την πληθυσμιακή έκρηξη και τις ριζοσπαστικές ιδεολογίες. Το έναυσμα, όμως, είχε δοθεί αιώνες πριν, με τη Λυσιστράτη να πρωτοστατεί σε μια ιδιόμορφη «φεμινιστική» απεργία, προκειμένου να τελειώσει ο πόλεμος των ανδρών.
Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής επανάστασης οι γυναίκες του Παρισιού ζητούσαν «ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα» στις Βερσαλίες. Η γιορτή ουσιαστικά αφορά στους αγώνες συνηθισμένων γυναικών, που με το θάρρος και την αποφασιστικότητα τους έγραψαν ιστορία.
1857. Νέα Υόρκη. Η πόλη των μεταναστών. Το λιμάνι που άραξαν… άνδρες και γυναίκες από κάθε γωνιά της γης για να αγγίξουν… το όνειρο μίας καλύτερης ζωής. Μία πόλη-σταθμός. Στη πόλη των αντιθέσεων και της ελευθερίας τόλμησε το «αδύναμο φύλο» να διεκδικήσει τα δικαιώματά του.
Οι γυναίκες εκείνης της εποχής, που για να επιβιώσουν, εργαζόντουσαν το ίδιο σκληρά με τους άνδρες,«σήκωσαν» το κεφάλι για να κερδίσουν σεβασμό, ισότητα και καλύτερες συνθήκες ζωής.
Ήταν 8 Μαρτίου 1857, όταν εργάτριες κλωστοϋφαντουργίας, βγήκαν στους δρόμους, ζητώντας καλύτερες συνθήκες εργασίας.
Αυτή η ημέρα γράφτηκε στην ιστορία…Κι ακολούθησαν κι άλλες, που βάφτηκαν με αίμα.
Έχουν περάσει τόσα χρόνια, κι όμως η γυναίκα σε πολλές χώρες του κόσμου, αντιμετωπίζεται με βία και ανισότητα.
Σήμερα, χιλιάδες γυναίκες κακοποιούνται, βιάζονται, εκμεταλλεύονται από συζύγους και εργοδότες. Εκατομμύρια γυναίκες στον κόσμο εργάζονται το ίδιο σκληρά με τους άνδρες, εν τούτοις, σύμφωνα με στοιχεία, αμείβονται χαμηλότερα από τους άνδρες συναδέλφους τους.
Σε πολλές χώρες της Αφρικής και της Ασίας, 140 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια ζουν σήμερα ακρωτηριασμένες, καθώς έχουν υποστεί κλειτοριδεκτομή. Σχεδόν όλες την υπέστησαν όσο ήταν ακόμη ανήλικες, θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή τους. Ο ακρωτηριασμός των γυναικείων γεννητικών οργάνων είναι στενά συνυφασμένος με πολύ παραδοσιακές κοινωνίες, όπου η θέση της γυναίκας είναι σε κάθε έκφανση της ζωής της υποδεέστερη. Η θέση της είναι να υπηρετεί τις ανάγκες του συζύγου της. Τα κορίτσια ακρωτηριάζονται για να ελεγχθεί η σεξουαλικότητά τους. Όσες είναι ακρωτηριασμένες θεωρούνται «όμορφες», «καθαρές», «αγνές».
Αυτό σημαίνει πως η σημερινή ημέρα δεν είναι μία γιορτή. Είναι μία ημέρα, που πρέπει να ξεσηκώσει τις γυναίκες του κόσμου, για τα δικαιώματα των θηλυκών όλου του κόσμου. Ρίξτε μία ματιά στον πλανήτη και στην καθημερινότητα των γυναικών και θα διαπιστώσετε πως δεν υπάρχει ισότητα μεταξύ των δύο φύλων.
Το ιστορικό
Ας γυρίσουμε όμως στο μακρινό τότε...Στη Νέα Υόρκη, στις 8 Μαρτίου 1857 και στην διαδήλωση των εργατριών του τομέα υφαντουργίας και ιματισμού, που κινητοποιήθηκαν διαμαρτυρόμενες για τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και τους χαμηλούς μισθούς τους. Η αστυνομία επιτέθηκε και διέλυσε βίαια το πλήθος των λευκοντυμένων γυναικών, όμως το εργατικό κίνημα είχε ήδη γεννηθεί. Εκείνες δεν το έβαλαν κάτω. Δύο χρόνια αργότερα οργάνωσαν το πρώτο εργατικό σωματείο γυναικών.
Ήταν 8 Μαρτίου του 1908, όταν χιλιάδες εργάτριες των εργοστασίων υφαντουργίας απαίτησαν δικαίωμα ψήφου, κλείσιμο των φρικτών κατέργων εργασίας, και διακοπή της εμπορίας παιδιών. Υιοθέτησαν το σύνθημα «Ψωμί και τριαντάφυλλα», με το ψωμί να συμβολίζει την οικονομική ασφάλεια και τα τριαντάφυλλα την καλύτερη ποιότητα ζωής. Οι συγκεντρώσεις αντιμετωπίστηκαν ξανά με βιαιότητα, όμως η «εξέγερση των 20.000» ήταν μία νίκη. Την αρχή έκαναν Εβραίες και Ιταλίδες εργάτριες των εργοστασίων ιματισμού, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ήταν κάτω των 20 ετών.
22 Νοεμβρίου 1909. Έχουν περάσει αρκετές εβδομάδες τοπικών απεργιών και τα σωματεία των εργατών καλούνται να αποφασίσουν για το μέλλον των αγώνων τους με αφορμή την απεργία στο εργοστάσιο της Triangle Shirtwaist Company.
Τότε η Ουκρανικής καταγωγής Κλάρα Λέμλικ, τόλμησε να πει: «Είμαι εργάτρια, μια από όλες αυτές που απεργούν ενάντια στις αφόρητες συνθήκες. Κουράστηκα να ακούω τους ομιλητές να μιλούν με γενικότητες. Εδώ ήρθαμε να αποφασίσουμε αν θα κατέβουμε σε απεργία ή όχι. Εγώ προτείνω να κατέβουμε σε γενική απεργία. Τώρα!».
Οι πορείες και οι συγκρούσεις με την αστυνομία κράτησαν έως τις αρχές Φεβρουαρίου του 1910 και κατέληξαν σε καθολικές υπογραφές συλλογικών συμβάσεων με όλες τις εταιρείες, εκτός όμως της Triangle Shirtwaist Company.
«Απεργείτε κατά του Θεού και τη Φύσης, που πρωταρχικός τους Νόμος είναι ο Άνδρας να κερδίζει το ψωμί του με τον ιδρώτα του. Απεργείτε ενάντια στο Θεό», έλεγε ένας δικαστής στη δίκη συνδικαλιστριών εκείνες τις μέρες!
Ένα χρόνο αργότερα, ενώ ήταν μία απεργία στα σκαριά, άγνωστοι κλείδωσαν τις πόρτες του εργοστασίου και έβαλαν φωτιά. Μέσα, ήταν 146 παγιδευμένες εργάτριες που βρήκαν τραγικό θάνατο.
Ήταν κορίτσια ηλικίας από 13 ως 25 ετών, μετανάστριες στην αμερικανική «Γη της Επαγγελίας».
Θέλετε να ακούσετε ποια ήταν «ποινή» των εργοδοτών;
Ένας από αυτούς τιμωρήθηκε με πρόστιμο 20 δολαρίων, ενώ στις οικογένειες των θυμάτων δόθηκε αποζημίωση 75 δολαρίων για κάθε θάνατο.
Γυναικεία κινήματα και στην Ευρώπη
Η «σπίθα» του γυναικείου εργατικού κινήματος δεν περιορίστηκε στις ΗΠΑ. Το 1911 θεσπίζεται για πρώτη φορά επίσημα η Διεθνής Ημέρα για τη Γυναίκα (19 Μαρτίου) σε Αυστρία, Δανία, Γερμανία και Ελβετία.
Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους απαιτώντας δικαίωμα ψήφου και εκλογής σε δημόσια αξιώματα για τις γυναίκες, καθώς και το δικαίωμα της εργασίας, της εκπαίδευσης και του τέλους στις ενδοεργασιακές φυλετικές διακρίσεις.
Άλλη μία Διεθνή Ημέρα για τη Γυναίκα βάφεται με αίμα κατά την διάρκεια Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι Ρωσίδες βγήκαν στους δρόμους τιμώντας κι εκείνες το κίνημα για ισότητα και ελευθερία. Ήταν η τελευταία Κυριακή του Φεβρουαρίου του 1913.
Οι ημερομηνίες άλλαζαν ανάλογα με τον τρόπο μέτρησης του χρόνου ανά τον κόσμο και τις εκδηλώσεις μνήμης για τους γυναικείους αγώνες.
Στις 23 Φεβρουαρίου του 1917 ( σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο – 8 Μαρτίου κατά το Γρηγοριανό) ξεσπά στην Αγία Πετρούπολη η απεργία για «ψωμί και ειρήνη», ως απάντηση στις άθλιες συνθήκες διαβίωσης κι εργασίας, και στα δύο εκατομμύρια Ρώσων νεκρών του Πολέμου.
Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση η Αλεξάνδρα Κολοντάι πείθει τον Λένιν να επισημοποιήσει τη «γιορτή» στη Σοβιετική Ένωση, η οποία μέχρι το 1965 είχε χαρακτήρα εργατικό. Έτσι, η Σοβιετική Ρωσία ήταν εκείνη που εγκαθίδρυσε την 8η Μαρτίου ως την επίσημη ημέρα «εορτασμού» των αγώνων.
Η άνοδος του φεμινιστικού κινήματος της δεκαετίας του 1960 έδωσε άλλη διάσταση στον επίσημο εορτασμό της 8ης Μαρτίου. Η μέρα αυτή είναι αργία σε αρκετές χώρες ενώ το 1975 ο ΟΗΕ αποφάσισε να την τιμά κι εκείνος «επίσημα».
Δύο χρόνια μετά, η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού έδωσε το δικαίωμα σε κάθε χώρα-μέλος να τιμά τη μνήμη των γυναικών που αγωνίστηκαν για τα δικαιώματά τους, όποια μέρα εκείνη το επιθυμεί ανάλογα με τις ιστορικές της μνήμες.
Στις μέρες μας όμως, σε πολλές χώρες, η ημέρα αυτή έχει χάσει το πολιτικό της μήνυμα: Αφενός εμπορευματοποιήθηκε και αφετέρου εκλήφθηκε ως ευκαιρία για να εκφράσουν οι άνδρες την αγάπη τους στις γυναίκες, όπως κατά την Ημέρα της Μητέρας και του Αγίου Βαλεντίνου.
Ωστόσο, περιστατικά που σημειώνονται με αφορμή τον εορτασμό της Ημέρας τη Γυναίκας, αποδεικνύουν την ανάγκη προβολής και τίμησης, αν μη τι άλλο, των αγώνων των γυναικών. Στην Τεχεράνη στις 4 Μαρτίου 2007, η αστυνομία ξυλοφόρτωσε χιλιάδες άνδρες και γυναίκες που σχεδίαζαν συλλαλητήριο για τον εορτασμό της ημέρας. Οι δεκάδες γυναίκες που συνελήφθησαν κρατήθηκαν για μέρες στην απομόνωση. Οι ακτιβίστριες Shadi Sadr και Mahbubeh Abbasgholizadeh αφέθηκαν ελεύθερες μετά από δεκαπέντε μέρες απεργία πείνας.
Την Κυριακή, στην Κωνσταντινούπολη, η τουρκική αστυνομία έθεσε υπό προσωρινή κράτηση τουλάχιστον μία γυναίκα και έκανε χρήση σφαιρών από καουτσούκ για να διαλύσει πλήθος εκατοντάδων διαδηλωτών που είχαν συγκεντρωθεί στο κέντρο της πόλης, για να τιμήσουν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.
Ημέρα μνήμης λοιπόν η σημερινή. Όχι εορτής. Με την ελπίδα πως κάποια ημέρα, οι γυναίκες θα αντιμετωπιστούν σε κάθε γωνιά της γης, όπως αξίζει σε μία σύζυγο και εργαζόμενη μητέρα.
Στην Ελλάδα
Χωρίς κανένα σχόλιο, παραθέτουμε άρθρο του 1928, που αφορά το δικαίωμα ψήφου των γυναικών!!!!
“Ορισμένα τινά Ελληνικά θήλεα ζητούν να δοθή ψήφος εις τας γυναίκας.
Σχετικώς με το ίδιον τούτο θέμα διαπρεπέστατος επιστήμων είχεν άλλοτε αναπτύξη από του βήματος της Βουλής το επιστημονικώς πασίγνωστον, άλλως τε, γεγονός ότι παν θήλυ διατελεί εις ανισόρροπο και έξαλλον πνευματικήν κατάστασιν ωρισμένας ημέρας εκάστου μηνός.
Επειδή, εν τούτοις, αι ημέραι αύται, δεν συμπίπτουν ως προς όλα τα θήλεα, είναι αδύνατον να ευρεθεί ημέρα πνευματικής ισορροπίας και ψυχικής γαλήνης όλων των θηλέων, ώστε την ευτυχή εκείνη ημέραν να ορίζωνται αι εκάστοτε εκλογαί. Η γυναικεία συνεπώς ψήφος είναι πράγμα επικίνδυνον, άρα αποκρουστέον”.
(“Νέα Ημέρα”, 20.3.1928)
